Hoe Anna oude patronen doorbrak en haar eigen koers hervond
In de wereld van de mentale gezondheidszorg komen we vaak complexe verhalen tegen. Die helpen ons begrijpen hoe ervaringen van vroeger ons huidige leven beïnvloeden. Onbewuste patronen, valkuilen of schema’s: ze zijn disfunctioneel en leiden doorgaans tot problemen in de privé- en werksfeer.
Vandaag delen we de casus van een bedrijfsarts: Anna. Ze meldt zich bij DKP Werkt met depressieve klachten. Haar verhaal biedt inzicht in de impact van onbewuste patronen die het gevolg zijn van emotionele basisbehoeften, die in de kindertijd onvoldoende zijn bevredigd om te kunnen groeien tot een gezonde en gelukkige volwassene.
Het verhaal van Anna
*Anna (56) is een goed verzorgde vrouw. Ze werkte jarenlang als huisarts en is sinds tien jaar zelfstandig bedrijfsarts. Anna is slim, betrokken, analytisch sterk en heeft een groot zorghart. Ze is getrouwd en moeder van twee kinderen. De laatste tijd voelt ze zich somber. Van tijd tot tijd zelfs wat depressief. De triggers zijn divers, maar ze merkt dat stress en conflicten op haar werk steeds vaker in de weg zitten.
De druppel is laatst tijdens een spelletjesavond met vrienden. Op een zeker moment voelt ze zich niet serieus genomen. Een emotionele uitbarsting volgt. Zo kent ze zichzelf in het geheel niet. ‘Misschien toch tijd om hulp te zoeken?’ denkt ze. Zo komt ze bij DKP Werkt.
Van huis uit meegekregen: aanpassen, zorgen, niet opvallen
Wie Anna vandaag ziet, ziet een evenwichtige professional. Maar wie kijkt naar waar ze vandaan komt, ziet een ander verhaal. Anna groeit op in een gezin waarin gevoelens weinig ruimte krijgen. Haar moeder, zachtaardig maar emotioneel onvoorspelbaar, dreigt verschillende keren om het gezin te verlaten. Haar vader komt charmant over op de buitenwereld. Thuis is hij kritisch, snijdend met woorden en kil.
Als kind leert Anna vooral één ding: aanpassen is veiliger dan jezelf zijn. Zo wordt ze de helper, de diplomaat, de stille kracht die de boel bij elkaar houdt. Emoties onderdrukken is de truc om thuis de rust te bewaren. Ze zit in haar jonge jaren daarom graag op haar slaapkamer om stilletjes te lezen en niemand tot last te zijn. Die dynamiek gaat moeiteloos mee haar volwassen leven in.
Hoe dat haar werk én haar ondernemerschap beïnvloedde
Anna is een kei in haar vak. Ze krijgt vaak te horen hoe empathisch en doortastend ze is als bedrijfsarts. Maar achter die professionele façade schuilt een constante spanning. Altijd alert. Altijd bezig met wat de ander nodig heeft. Grenzen stellen? Dat blijft ze lastig vinden.
Onlangs nog heeft ze een professionele aanvaring gehad. Tijdens een overleg suggereert een collega dat een bepaalde cliënt beter bij hem zou passen. Door Anna’s geduld en meegaandheid zou ze werknemers wat langer laten verzuimen, vindt hij. Dit voelt voor Anna als een persoonlijke aanval op haar integriteit. Het raakt haar dat anderen een oordeel vellen zonder haar perspectief te kennen. Het gevoel van niet gehoord worden roept woede op, maar die uit ze vervolgens niet.
De individuele sessies en experiëntiële oefeningen bij DKP Werkt
In de therapie wordt duidelijk dat Anna’s klachten voortkomen uit onbewuste patronen. We hebben gekozen om experiëntiële technieken toe te passen in de begeleiding. Daarmee gaan we terug naar de kindertijd van Anna. Het doel is om op gevoelsniveau vast te stellen welke schema’s en valkuilen Anna haar klachten kunnen verklaren. Zo komen we tot het volgende:
- Zelfopoffering: Anna had de neiging zichzelf volledig weg te cijferen voor anderen, zoals ze dat geleerd had in de omgang met moeder. Op het werk zette ze altijd de werknemer op de eerste plaats. Ook als dat betekende dat zijzelf harder moest werken of de relatie met de werkgever onder druk kwam te staan.
- Onderwerping: Door de eerdere ervaringen in haar jeugd stond Anna vaak ‘aan’ in sociale contacten. Ze was op haar hoede voor een mogelijk conflict of afwijzing. Daardoor zette ze haar eigen behoeften opzij en paste zich aan de verwachtingen van anderen aan.
- Emotioneel geremd: Anna had geleerd om haar emoties te onderdrukken. Zelfs de positieve impulsen, zoals plezier en affectie, voelden risicovol. Nooit had ze hiervoor een uitnodigend voorbeeld. Ze was altijd bang om anderen te kwetsen en in de steek gelaten te worden.
Ook wordt ze zich bewust van haar innerlijke criticus. Die bepaalt haar gedachten, zoals: “Slechts als ik aandacht krijg ben ik waardevol. Zonder aandacht tel ik niet mee en ben ik blijkbaar niet de moeite waard.”, “Je moet je niet zo aanstellen.”, “Je mag niet falen.” en “Als je niet je best doet krijg je geen aandacht en is het onveilig.”
De keuze om eerst huisarts te worden en haar hele leven in dienst te stellen om anderen te helpen, blijkt mede ingegeven door haar vroege ervaringen met haar hulpbehoevende moeder. Nog wat later begrijpt ze ook waarom ze haar huisartsenpraktijk vaarwel heeft gezegd. De hulpvraag van haar patiënten in combinatie met onvoldoende aandacht voor haar eigen welzijn, zorgt in die tijd voor een stevige burn-out.
Van begrijpen naar doorvoelen: het kantelpunt in Anna’s proces
Samen onderzoeken we hoe haar oude overlevingsstrategieën doorwerken in haar ondernemerschap. En wat het haar zou brengen om losser te worden in die patronen. De ervaringen die ze opdoet met de experiëntiële oefeningen blijken het begin van een diepgaande verandering bij Anna. Ze maakt de overstap van rationeel begrip dat haar schema’s onjuist zijn naar er diepgevoeld van overtuigd zijn. Anna vindt dat het nu tijd wordt om stevig aan de slag te gaan om de beste versie van haarzelf te worden.
Het resultaat met meer vrijheid en minder innerlijke strijd
Door middel van schematherapie leert Anna haar onbewuste patronen te herkennen en begrijpen. Ze krijgt handvatten aangereikt om haar emoties te uiten en haar grenzen aan te geven. Dit leidt tot een verbetering van haar zelfvertrouwen. Haar depressieve klachten nemen af. Anna begint ook weer deel te nemen aan sociale activiteiten, wat haar gevoel van verbinding en steun vergroot.
Haar verhaal is een krachtig voorbeeld van hoe vroegere ervaringen ons huidige leven kunnen beïnvloeden. Het laat zien dat het mogelijk is om deze patronen te doorbreken en een gezonder, gelukkiger leven te leiden.
Wat andere ondernemers kunnen leren van Anna
Als zelfstandig ondernemer is het verleidelijk om te blijven geven, blijven presteren, blijven dóórgaan. Zeker als je werk betekenisvol is. Maar zolang je gestuurd wordt door oude schema’s, bouw je jezelf langzaam af, in plaats van op. Dat bewijst Anna’s casus wel.
Schematherapie biedt waardevolle inzichten en technieken om deze patronen te doorbreken. Die kunnen leiden tot een betere mentale gezondheid en een meer vervuld leven. Als je jezelf herkent in Anna’s verhaal, weet dan dat er hulp beschikbaar is en dat herstel mogelijk is.
Ook jouw patronen doorbreken?
Bij DKP Werkt begeleiden we zelfstandig ondernemers die vastlopen in oude valkuilen, patronen en overlevingsstrategieën. In vaktaal noemen we dat ‘schema’s ‘. Wil je ontdekken wat jou belemmert én hoe je daar duurzaam, beter en gezonder mee omgaat?
👉 Bekijk snel ons aanbod en plan een intake!
*Anna is een gefingeerde naam. Haar situatie is gebaseerd op talloze casussen die wij in de afgelopen ruim 30 jaar in onze praktijk hebben gezien en niet te herleiden zijn tot specifiek individuen. DKP Werkt deelt nooit persoonsgegevens van cliënten.